پتروشیمی شازند (نماد «شاراک») در شش ماههی اول سال ۱۴۰۵، ۸.۰۷ همت سود خالص گزارش کرده است.
برای اینکه بزرگی این عدد معلوم شود: سود کل سال ۱۴۰۴ این شرکت ۳.۳۷ همت بود. یعنی سود شش ماه، ۲.۴ برابر سود دوازده ماه سال قبل است.
ارقام شش ماههی ۱۴۰۵ حسابرسی‌نشده است. ارقام مقایسه‌ای شش ماههی ۱۴۰۴ و سال ۱۴۰۴ حسابرسی‌شده‌اند.
دو عدد اصلی
| ۶ ماهه ۱۴۰۴ | ۶ ماهه ۱۴۰۵ | |
|---|---|---|
| فروش | ۱۸.۸ همت | ۵۶.۷ همت |
| سود خالص | ۱.۴۵ همت | ۸.۰۷ همت |
| سود هر سهم | ۸۵۴ ریال | ۴٬۷۴۸ ریال |
فروش سه برابر شده و سود بیش از پنج برابر.
این روند از دو سال قبل شروع شده بود. از هر ۱۰۰ تومان فروش، سود ناخالصی که ماند:
| دوره | سود ناخالص از هر ۱۰۰ تومان |
|---|---|
| سال ۱۴۰۳ | تقریباً صفر |
| سال ۱۴۰۴ | ۷ تومان |
| ۶ ماهه ۱۴۰۵ | ۱۹ تومان |
علت، به گفته‌ی خود شرکت
شرکت در نامهی ۳ آبان ۱۴۰۵ به سازمان بورس، دلایل افزایش سود عملیاتی را این‌طور توضیح داده است:
- اثر تعمیرات اساسی (اورهال) سال ۱۴۰۴ — که هدررفت مواد را کم کرده و راندمان واحدهای تولیدی را بالا برده
- خوراک ارزانتر — تأمین بخشی از خوراک از مینیریفاینریهای داخلی و واردات، با نرخی ارزانتر از نرخ داخلی
- مدیریت هزینه و جلوگیری از خرید اقلام غیرضروری
- متنوع کردن سبد فروش با محصولات با ارزش افزودهی بالاتر
- افزایش مقدار و نرخ فروش و عرضه‌ی محصولات در بورس کالا
دلیل اول تا چهارم درباره‌ی هزینه و راندمان است، و فقط دلیل پنجم درباره‌ی قیمت. این نکته‌ی مهمی است، چون معمولاً جهش سود پتروشیمی‌ها را فقط به نرخ ارز نسبت می‌دهند.
آیا اعداد هم همین را می‌گویند؟
بله. جدول تفکیکی فروش در گزارش تفسیری، شش ماههی ۱۴۰۵ را با شش ماههی ۱۴۰۴ مقایسه می‌کند:
| تغییر | |
|---|---|
| مقدار فروش (تن) | +۲۴٪ |
| نرخ متوسط هر تن | +۱۴۳٪ |
| هزینهی متوسط هر تن | +۱۱۳٪ |
هزینهی هر تن بالا رفته، ولی کندتر از نرخ فروش. فاصله‌ی همین دو، سود را ساخته است.
اگر کنترل هزینه‌ای در کار نبود و هزینه هم ۱۴۳ درصد بالا می‌رفت، حاشیه‌ی سود همان ۸ تومان باقی می‌ماند. پس بخش واقعی از این جهش، از سمت هزینه آمده — همان چیزی که شرکت در دلایل اول تا چهارم گفته است.
یک نمونه از سطح محصول
دو اتیل هگزانول، یکی از محصولات اصلی شرکت:
| دوره | سود ناخالص این محصول |
|---|---|
| کل سال ۱۴۰۴ | زیان ۱.۳۹ همت |
| فقط ۶ ماهه ۱۴۰۵ | سود ۱.۹۳ همت |
محصولی که سال قبل زیان می‌داد، در نیمهی اول امسال یکی از سودآورترین‌ها شده است.
نرخ فروش داخلی محصولات بر پایه‌ی بورس کالای ایران و نرخ صادراتی بر مبنای قیمت‌های جهانی تعیین میشود. خود شرکت در گزارش نوشته که «نرخ نفت خام و نرخ تسعیر ارز، اثر مستقیم در نرخ فروش محصولات» دارد. پس ادامه‌ی این روند به آن‌ها هم بستگی دارد.
سهامدار چه گرفت
| سود هر سهم کل سال ۱۴۰۴ | ۱٬۹۸۴ ریال |
| سود تقسیمی مصوب مجمع | ۱٬۱۰۰ ریال (۵۵٪) |
| سود هر سهم فقط ۶ ماههی اول ۱۴۰۵ | ۴٬۷۴۸ ریال |
سود تقسیمی در صورت تغییرات حقوق مالکانه هم ثبت شده: ۱.۸۷ همت، یعنی ۱٬۱۰۰ ریال برای هر کدام از ۱۷ میلیارد سهم.
سود تقسیمی سال ۱۴۰۵ را مجمع سال بعد تصمیم می‌گیرد، و به سود کل سال و برنامه‌های شرکت بستگی دارد.
سود هر سهم ۱۲ ماههی تابلو از کجا می‌آید
در تابلوی معاملات، سود هر سهم شاراک ۵٬۸۷۸ ریال نوشته شده. این عدد را میشود از روی صورت‌های مالی ساخت:
سود هر سهم کل سال ۱۴۰۴ ۱٬۹۸۴
منهای ۶ ماههی اول ۱۴۰۴ − ۸۵۴
بهعلاوهی ۶ ماههی اول ۱۴۰۵ + ۴٬۷۴۸
──────
سود هر سهم ۱۲ ماههی اخیر ۵٬۸۷۸ ریال
یعنی این عدد، جمع دو نیمهی خیلی متفاوت است: شش ماههی دوم ۱۴۰۴ با ۱٬۱۳۰ ریال، و شش ماههی اول ۱۴۰۵ با ۴٬۷۴۸ ریال.
وقتی سود هر سهم ۱۲ ماهه را در تابلو می‌بینید، بپرسید از چه نیمه‌هایی ساخته شده. یک عدد ثابت به‌نظر می‌رسد، ولی ممکن است میانگین دو وضعیت کاملاً متفاوت باشد.
و یک نکته برای کسانی که عمیق‌تر می‌خوانند: سود و پول نقد
در مطلب قبلی با مثال یک مغازه گفتیم که سود و پول نقد دو چیز متفاوت‌اند. صورت جریان وجوه نقد شازند همین را نشان می‌دهد:
| ۶ ماهه ۱۴۰۵ | |
|---|---|
| سود خالص | ۸.۰۷ همت |
| پول نقد حاصل از عملیات | ۳.۵۲ همت |
کمتر از نصف سود، در همین شش ماه به پول نقد تبدیل شده. دو جای اصلی که بقیه‌اش در آن‌ها نشسته:
- موجودی مواد و کالا: از ۱۱.۰ همت به ۱۶.۸ همت رسید
- طلب از مشتریان: از ۵.۵ همت به ۷.۷ همت رسید
موجودی بیشتر لزوماً بد نیست. شرکت گفته بخشی از خوراکش را از واردات تأمین می‌کند و ممکن است مواد اولیه ذخیره کرده باشد. ولی یعنی پول به جنس تبدیل شده و هنوز برنگشته.
در عوض، دو خبر خوب هم در همین بخش هست:
- موجودی نقد شرکت از ۱.۷ همت به ۴.۱ همت رسید
- تسهیلات بانکی به صفر رسید و هزینهی مالی حدود ۸۰ درصد کم شد
برای سهامدار، سود گزارش‌شده و تصمیم مجمع مهم‌تر از این جزئیات است. این بخش برای کسی است که می‌خواهد کیفیت سود را هم بسنجد.
چه یاد گرفتیم
۱. وقتی سود جهش می‌کند، بپرسید از کجا آمده. از مقدار بیشتر؟ از نرخ بالاتر؟ یا از هزینهی کمتر؟ جواب هر کدام معنی متفاوتی دارد.
۲. دلایل خود شرکت را بخوانید. نامهی شرکت به سازمان بورس، دلایلی را گفته که از جدول‌ها به‌تنهایی پیدا نیست.
۳. سود هر سهم ۱۲ ماهه را باز کنید. ببینید از چه نیمه‌هایی ساخته شده.
محدودیت‌ها
- این متن روش خواندن صورت مالی را نشان می‌دهد و پیشنهاد خرید، فروش یا نگهداری نیست.
- ارقام شش ماههی ۱۴۰۵ حسابرسی‌نشده است.
- همه‌ی اعداد از گزارش‌های منتشرشده در کدال، تابلوی معاملات و نامهی شرکت به سازمان بورس (۳ آبان ۱۴۰۵) گرفته شده است.
- ارقام به همت گرد شده‌اند؛ مبنای محاسبه، اعداد میلیون ریالی صورت‌های مالی است.
اگر می‌خواهید بدانید کدام محصول کسب‌وکار شما واقعاً سود می‌دهد، از طریق فرم تماس سایت پیام بدهید.